Web projesini teslim alırken hangi dosya ve erişimleri istemelisin?
Kaynak kod, domain, sunucu, e-posta ve yönetim paneli. Bir web projesini devralırken neleri isteyeceğin ve nasıl kontrol edeceğin için kısa liste.
Kısa cevap: projenin çalışması için gereken her hesabın sahibi sen olmalısın. Kodu yazan kişi işi bıraktığında site çalışmaya devam ediyorsa ve değişiklik için ona mecbur değilsen teslim doğru yapılmıştır.
Sorun genelde kodda değil, hesaplarda çıkıyor. Domain yazılımcının hesabında kalır, sunucu onun kartına bağlıdır, e-posta ayarlarını bir tek o bilir. Her şey yolundayken fark edilmez. Bir gün ulaşamadığında site kapanır.
Teslimde isteyeceğin beş şey
| Ne | Neden önemli | Nasıl kontrol edersin |
|---|---|---|
| Domain | Adresin sahibi kimse sitenin sahibi de pratikte odur. | Kayıt firmasının panelinde domain senin hesabında görünüyor mu? |
| Kaynak kod | Başka biri devam edebilsin diye. | Kod senin GitHub/GitLab hesabında ya da senin organizasyonunda mı? |
| Sunucu / barındırma | Faturası ödenmezse site kapanır. | Hosting hesabı ve ödeme yöntemi senin adına mı? |
| DNS ve e-posta | Mail ve site ayarları buradan yönetilir. | DNS paneline (ör. Cloudflare) kendi hesabınla girebiliyor musun? |
| Yönetim paneli | İçeriği kendin güncelleyebilmen için. | Kendi kullanıcı adınla, yönetici yetkisiyle girebiliyor musun? |
Yazılımcının bu hesaplara ekip üyesi olarak eklenmesi normal. Önemli olan hesabın sahibinin sen olman. İş bitince onun erişimini kendin kapatabilmelisin.
Kod için ayrıca sor
- Nasıl çalıştırılır? Projeyi sıfırdan ayağa kaldırmak için gereken adımlar yazılı olmalı. Genelde bir
READMEdosyası yeterli. - Gizli bilgiler nerede? API anahtarları ve şifreler kodun içinde değil, ayrı ve listesi belli bir yerde durmalı.
- Hangi ücretli servisler var? Harita, e-posta gönderimi, ödeme gibi servislerin listesi ve hangi hesaba bağlı oldukları.
Yedek ve kurtarma
“Yedek alınıyor” cümlesi yetmez. Şunları sor:
- Yedek nereye alınıyor, ne sıklıkla?
- Yedeğe kim ulaşabiliyor?
- Son yedekten geri dönüş en son ne zaman denendi?
Geri dönüşü hiç denenmemiş bir yedeğin çalışacağından emin olamazsın.
Teslim günü kendi kontrol listen
- Domain, hosting, DNS ve kod hesaplarına kendi şifrenle girebiliyorum.
- Ödeme yöntemleri benim adıma.
- Ücretli servislerin listesi elimde.
- Projeyi çalıştırma adımları yazılı.
- Yedeğin nerede olduğunu ve nasıl geri döneceğini biliyorum.
- Yazılımcının erişimini gerektiğinde kendim kaldırabiliyorum.
Sık sorulanlar
Yazılımcı domaini kendi hesabında tutmak isterse? Domain transferi ya da hesap değişikliği çoğu kayıt firmasında birkaç günde biter. Projenin başında bunu şart olarak konuşmak en kolayı.
Teknik bilgim yok, kontrolü nasıl yapacağım? Tablodaki “nasıl kontrol edersin” sütunu teknik bilgi istemiyor: her panele kendi hesabınla girebiliyor musun, ona bak.
Didirtech’te her projeyi bu listeyle teslim ediyoruz. Hesaplar baştan senin adına açılır, iş bitince bütün erişimler sende kalır.